Werken in je eigen tempo
De AS'er oefent tijdens een uitwisseling of gesprek vaak een zekere druk uit. ‘Blijf in je eigen ritme.’ Laat je niet uit je evenwicht brengen! Om resultaten te bereiken, is soms meer tijd nodig. De ‘tijd van de AS'er’ kan langzaam lijken en je onder druk zetten, omdat het antwoord niet meteen komt. Wees geduldig: zodra de basis is gelegd, kunnen het beheer en de verandering aanzienlijk versnellen. Daarom spreken we van de tijd van de AS'er!
Idiosyncrasie
Idiosyncrasie (dat wil zeggen een bijzonder temperament) is een van de kenmerken van AS. De manier van spreken, denken en zich uitdrukken is daarbij uniek en ongewoon.
Het innerlijke verhaal
Veel onderzoek toont aan dat innerlijke spraak (soms ‘privéspraak’ of ‘geheime innerlijke spraak’ genoemd) essentieel is voor het uitvoeren van complexe cognitieve taken zoals nadenken, plannen, onthouden en problemen oplossen, zowel bij kinderen in ontwikkeling als bij volwassenen. Kleuters worden vaak gezien (en gehoord) terwijl ze hardop tegen zichzelf praten, vooral wanneer ze voor een moeilijke taak staan of een probleem proberen op te lossen. Dit vertellen vergemakkelijkt het uitvoeren van de taak of het oplossen van het probleem. Men neemt aan dat deze ‘openlijke privéspraak’ geleidelijk wordt verinnerlijkt en rond de leeftijd van 7 jaar overgaat in innerlijke spraak
Bron: Williams, Happé en Jarrold, 2008.
Wanneer oudere kinderen voor een bijzonder complexe probleemoplossende taak staan, kunnen ze soms fluisteren, hun tong uitsteken of hun lippen bewegen alsof ze praten. Dit gedrag verdwijnt grotendeels met het ouder worden, hoewel sommige onderzoeken aangeven dat openlijke privéspraak bij bepaalde volwassenen blijft bestaan, vooral tijdens moeilijke activiteiten. Vaak beseffen ze niet eens dat ze het doen.
Bron: Duncan en Cheyne, 2002.
Ik heb nooit longitudinaal bewijs gevonden dat precies aantoont hoe en wanneer innerlijke spraak zich bij AS-kinderen ontwikkelt. Toch is duidelijk dat deze kinderen — en bij uitbreiding AS-volwassenen — innerlijke spraak niet met hetzelfde gemak gebruiken voor cognitieve taken als hun allistische leeftijdgenoten. Deze vaststelling is voor mij overigens bevestigd door verschillende onderzoeken (Whitehouse, Maybery & Durkin, 2006; Wallace et al., 2012; Williams, Bowler & Jarrold, 2012), en ik heb kunnen waarnemen dat hun prestaties bij die taken daardoor achteruitgaan. Bovendien lijken degenen met minder ontwikkelde verbale en communicatieve vaardigheden nog sterker in het nadeel dan degenen die deze vaardigheden beter beheersen.
Schizofrenie heeft raakvlakken met AS.
In de loop van mijn ervaringen heb ik vastgesteld dat patiënten met schizofrenie in veel opzichten verrassende overeenkomsten vertonen met mensen met AS. Ik heb met name waargenomen dat beide profielen moeilijkheden ondervinden op het gebied van sociale cognitie, wat hun manier van omgaan met anderen beïnvloedt. Daarnaast getuigt hun idiosyncratische taalgebruik van een temperament dat zowel bijzonder als uniek is. Ten slotte onderscheiden hun overtuigingen en denkwijzen zich door een geheel eigen originaliteit.
De neiging om gedrag dat samenhangt met bipolaire stoornissen of schizofrenie te vergelijken
Vaak bestaat de neiging om gedrag dat samenhangt met bipolaire stoornissen of schizofrenie te vergelijken met de stoornissen die bij AS'ers worden waargenomen. Daarbij moet worden verduidelijkt dat de bipolaire stoornis wordt gekenmerkt door lange cycli van twee tot drie maanden, waarin iemand een euforische of een depressieve fase doormaakt. Schizofrenie vestigt zich daarentegen blijvend in het individu. AS kan daarentegen perioden van emotionele schommelingen veroorzaken door een onevenwicht in de verdeling van neurotransmitters en hormonen, maar deze schommelingen blijven altijd van korte duur.
Informatie over bipolariteit en de bijbehorende cycli: dr. Alok Kanojia, Amerikaanse psychiater en verslavingsspecialist (Healthy Gamer).
Ik wil benadrukken dat het genetische AS-spectrum geen aandoening is die je oploopt; we zijn AS omdat het om een genetisch bepaalde conditie gaat. De expressie van genen geeft de AS'er een verschil ten opzichte van de allistische norm, met een zeer breed spectrum aan variaties.
Een ontmoeting met een AS'er kan kort zijn.
De duur van een uitwisseling, de hoeveelheid gedeelde informatie en de geïnvesteerde energie zijn immers beperkt. Dat verklaart waarom zulke ontmoetingen vaak kort duren en maakt het moeilijk om duurzame vriendschappen op te bouwen. Gezamenlijke activiteiten kunnen daardoor vrij abrupt eindigen.
Ik herinner me fietstochten van mijn zoon met vrienden die plotseling ophielden: hij zei ‘Ik ga naar huis’, waarna hij zonder uitleg verdween. Zo is het, en daaraan moet je wennen: er is geen bijzondere reden, en vriendschappen worden niet altijd hechter. Zoals men zegt: ‘Als je om die persoon geeft, moet je volhouden; het gebeurt niet expres en het is niet persoonlijk bedoeld.’